Szerokie kontakty zewnętrzne

Szerokie kontakty zewnętrzne, a w tym atrakcyjne środowisko rówieśnicze, znoszą częściowo oddziały­wanie najistotniejszego dotychczas środowiska rodzinnego. Do­minuje chęć ponownego jakby przecięcia pępowiny, samodziel­nego określenia się i poznania. Rozwiniętą zdolność do analizy nie zawsze równoważy umiejętność dojrzałej syntezy. Stąd okres ten cechuje przeogromna konfliktowość potrzeb. Z jednej strony na przykład bunt przeciwko rodzicom (o różnej skali nasilenia), z drugiej — wielopłaszczyznowe od nich uzależnienie, a także nie wygasły przecież, chociaż zdarza się, że deprecjonowany (po­zornie), związek uczuciowy z nimi. Wobec mnogości doświadczeń i stykania się z licznymi, różnorodnymi wzorami niełatwo wyod­rębnić te cele, które sfomułowane zostaną ostatecznie jako wła­sne, znajdą wyraz w dojrzałych dążeniach, określonej działal­ności, trwałych postawach. Stopniowo i aktywnie porządkując ten zamęt człowiek wyłania się z etapu dojrzewania w swojej różnie ukszałtowanej formie.