Własne dąrzenia

Z krystalizacją autentycznie własnych dążeń, pozna­niem siebie człowiek może w większym stopniu uniezależnić się od aprobaty bądź dezaprobaty środowiska, działając w myśl wła­snych przekonań (co nie znaczy, że odosobnionych) i realizując własne cele.

. Na etapie dorastania ma ona jednak szczególny charakter, chociażby ze względu na „nieuporządkowane wnętrze” człowieka. Poprzez aprobatę otoczenia uzyskiwane jest potwierdzenie siebie, własnych wyborów, poczucie wartości. Na etapie dorastania zna­czącą moc nagradzania aprobatą bądź jej pozbawienia (odczuwa­nego na ogół dotkliwie) posiada atrakcyjne środowisko rówieśni­cze. W dążeniu poczucia przynależności i znalezienia uznania w opinii jego członków może wystąpić zjawisko dostosowania sie­bie do oczekiwań środowiska rówieśniczego. Łączy się to często z zewnętrznym upodobaniem do członków grupy (w zakresie stroju, fryzury). Jednostka zyskuje świadomość zespolenia, przy­należności.